Welke thuisbatterij-grootte past bij uw dak en verbruik, en wanneer geen batterij?

Waar dit artikel over gaat

Hoe de rekensom achter een thuisbatterij na 2027 werkt, en welke subsidie en welk btw-voordeel er niet zijn, leest u in Verdient een thuisbatterij zich terug na 2027?. Dit artikel gaat over de vervolgvraag: als u een batterij overweegt, hoeveel kilowattuur heeft dan zin? Wij beantwoorden die vraag niet met een vuistregel per zonnepaneel, maar met een capaciteitscurve: hoeveel stroom verplaatst elke extra kWh, en vanaf welke maat koopt u capaciteit die vrijwel nooit vol of leeg raakt?

De capaciteitscurve

In de tabellen staat per batterijgrootte hoeveel zonnestroom de batterij in het eerste jaar verplaatst: stroom die u anders had teruggeleverd en die u nu later op de dag zelf gebruikt. De kolom "erbij per extra kWh capaciteit" laat zien hoeveel kWh per jaar elke kilowattuur bovenop de vorige maat nog toevoegt, in het realistische scenario. Daar zit de knik in de curve.

Gemiddeld huishouden: 3.500 kWh verbruik, 3.500 kWh opwek

De cijfers in deze tabel tonen wij niet online. De uitkomst voor uw eigen woning krijgt u in het adviesgesprek.

Open dit voorbeeld in de rekentool (6 kWh). Elke grootte in de tabel is zelf ook een link naar de rekentool met die maat ingevuld.

De eerste kilowatturen doen het meeste werk. Daarna neemt wat elke extra kWh capaciteit per jaar nog toevoegt snel af, en boven de knik komt er niets meer bij: een batterij ver boven de knik verplaatst precies evenveel stroom als een batterij op de knik, terwijl elke extra kWh capaciteit wel geld kost.

Leg een offerte daarom naast deze curve. Ligt de aangeboden maat ver boven de knik, vraag dan waarom. Wat de maat onder de knik bij uw prijs en contract oplevert, hangt af van uw verbruik per uur; dat rekenen wij in het adviesgesprek door met uw eigen meterstanden.

Met warmtepomp: 5.000 kWh verbruik, 4.500 kWh opwek

De cijfers in deze tabel tonen wij niet online. De uitkomst voor uw eigen woning krijgt u in het adviesgesprek.

Open dit voorbeeld in de rekentool (6 kWh). Ook hier opent elke grootte in de tabel de rekentool met die maat.

Met meer verbruik buiten de zonuren schuift de grens op. Elke extra kWh capaciteit verplaatst langer extra stroom, en de knik ligt bij een grotere maat dan bij het gemiddelde huishouden. Ook verplaatst dezelfde maat hier per jaar meer stroom, omdat er 's avonds en 's nachts meer verbruik is om te dekken.

Merk op dat de conservatieve kolom bij de grotere maten hoger uitvalt dan de optimistische. Conservatief rekent met minder direct eigen verbruik. Er blijft dan overdag meer overschot over, en 's avonds is er meer verbruik om mee te dekken, dus een grote batterij heeft meer te doen. Bij de kleine maten wint het hogere rendement van het optimistische scenario.

De winter zet de grens

Een batterij kan alleen laden met stroom die u op dat moment over heeft, en alleen ontladen als u op dat moment iets verbruikt. Het model rekent met een gemiddelde dag per maand. Voor het gemiddelde huishouden ziet dat er zo uit:

De cijfers in deze tabel tonen wij niet online. De uitkomst voor uw eigen woning krijgt u in het adviesgesprek.

Open de batterij van 5 kWh in de rekentool of die van 10 kWh.

In december is er per dag maar weinig over. Een kleine batterij raakt dan voor een deel vol, een grote voor een nog kleiner deel. Van november tot en met januari blijft ook de kleine batterij voor meer dan de helft leeg.

In de zomer is het andersom. Dan is er per dag ruim overschot, maar is uw overige verbruik beperkt. Een grote batterij laadt in juni daarom niet meer dan wat u die avond en nacht kwijt kunt, omdat hij de rest niet kwijt kan. Over het hele jaar verplaatst een grotere batterij daardoor nauwelijks meer dan een middelgrote; hoeveel precies, ziet u in het adviesgesprek voor uw eigen verbruik.

Waarom groter niet vanzelf beter is

• De prijs groeit mee, de verplaatste stroom niet. Elke kWh kost in onze aanname even veel, maar verplaatst steeds minder stroom. Boven de knik in de curve betaalt u voor capaciteit die vrijwel nooit wordt gebruikt.
• Uw dak bepaalt het overschot, uw avond bepaalt de grens. Een groot dak geeft in de zomer meer overschot, maar een batterij helpt alleen als u die stroom 's avonds en 's nachts ook gebruikt.
• Extra capaciteit als reserve voor veroudering levert weinig op. Het model rekent met een vast capaciteitsverlies per jaar. Over de hele levensduur verplaatst een batterij ruim boven de knik daardoor maar een fractie meer dan een batterij op de knik, voor een flink hogere prijs.
• Een dynamisch contract verandert de curve weinig. Het model laat een batterij op winterdagen goedkoop van het net laden, alleen op dagen waarop de zon hem maar voor een klein deel vult. Bij het gemiddelde huishouden gaat het om een bescheiden hoeveelheid netstroom per jaar. Meer verbruik buiten de zonuren doet meer voor de curve dan een ander contract.

Een grotere batterij kan wel passen als uw verbruik buiten de zonuren straks hoger wordt, bijvoorbeeld door een warmtepomp of een auto die thuis 's avonds laadt. Reken dan met het verbruik dat u verwacht, en controleer het met meetgegevens zodra die er zijn.

Wat een adviseur u zou moeten vragen

Een goede maatkeuze begint niet bij de batterij, maar bij uw cijfers. Deze lijst kunt u zelf invullen voordat u met wie dan ook in gesprek gaat.

1. Verbruik en teruglevering per jaar. Beide staan op uw jaarafrekening, in kWh.
2. Opwek per jaar. Uit de app van uw omvormer, of het aantal panelen en de ligging van het dak.
3. Wanneer u verbruikt. Hoeveel van uw verbruik valt 's avonds en 's nachts? Met een slimme meter zijn gegevens per kwartier of per uur beschikbaar, en die zeggen meer dan een jaartotaal.
4. Grote verbruikers, nu en straks. Een warmtepomp, een elektrische auto en wanneer die laadt, een elektrische boiler of kookplaat, en wat u de komende jaren van plan bent.
5. Uw contract. Vast, variabel of dynamisch, de terugleververgoeding, de terugleverkosten en de einddatum.
6. Uw aansluiting en meterkast. Welke aansluiting u heeft, en of de meterkast en uw omvormer een batterij aankunnen of dat er iets moet worden aangepast.
7. De plek voor de batterij. Waar hij kan staan en hoe de kabel naar de meterkast loopt. Laat de installateur bevestigen dat de plek geschikt is.
8. Bij een offerte. De totaalprijs, de bruikbare capaciteit (niet alleen de nominale), het rendement, de garantie in jaren en in laadcycli, en de gegarandeerde restcapaciteit aan het eind.

Stelt niemand u deze vragen en krijgt u toch een advies over de maat, vraag dan waarop dat advies gebaseerd is.

Wanneer geen batterij het goede antwoord is

Geen batterij is een volwaardige uitkomst, ook in ons adviesgesprek. Het is de verstandige keuze als een of meer van deze dingen voor u gelden:

• U levert weinig terug, omdat uw dak klein is of omdat u al veel direct zelf gebruikt. Er valt dan weinig te verplaatsen.
• De prijs in uw offerte ligt boven wat de batterij in uw situatie over zijn levensduur kan opbrengen. Dat rekenen wij in het adviesgesprek voor u door, met uw eigen meterstanden en contract.
• U heeft de goedkopere stappen nog niet gezet: wasmachine, vaatwasser en laden naar de middag verschuiven, uw contract vergelijken, en slimme sturing van grote verbruikers.
• Er staat een grote verandering op stapel, zoals een warmtepomp of een elektrische auto. Wacht dan tot u weet hoe uw verbruik eruitziet, en kies daarna de maat.

"een thuisbatterij is zo duur dat je hem op dit moment hoogstwaarschijnlijk niet terugverdient"

Milieu Centraal adviseert eerst te isoleren, een warmtepomp te overwegen en meer stroom direct zelf te gebruiken. Dat is ook de volgorde die wij aanraden.

Veelgestelde vragen

Hoe groot is een gemiddelde thuisbatterij?

Milieu Centraal noemt 6 kWh als gemiddelde. In onze curve zit die maat voor het gemiddelde huishouden net voor de knik. Wat hij in uw situatie verplaatst, en of een kleinere of grotere maat beter past, rekenen wij in het adviesgesprek door.

Bestaat er een vuistregel per zonnepaneel?

Er circuleren vuistregels op basis van het aantal panelen of het vermogen van de installatie. Die kijken alleen naar het overschot. In ons model zet uw verbruik buiten de zonuren de grens: met hetzelfde soort dak ligt de knik bij een huishouden met warmtepomp hoger dan bij een gemiddeld huishouden.

Waarom staat hier niet wat elke maat bespaart?

Omdat dat bedrag per huishouden te veel verschilt: het hangt af van uw verbruik per uur, uw contract en de prijs van het systeem. De kWh-curve hierboven laat wel zien vanaf welke maat extra capaciteit niets meer doet, en die is voor de maatkeuze het belangrijkst. Uw uitkomst in euro's ontvangt u in het adviesgesprek, doorgerekend met uw eigen meterstanden en contract.

Kan ik klein beginnen en later uitbreiden?

Dat hangt af van het systeem. Vraag in de offerte of uitbreiden mogelijk is, tot welke maat en tegen welke kosten. Kan het, dan kunt u onder de knik in de curve beginnen en later bijbouwen als uw verbruik verandert.

Heeft een grotere batterij meer zin met een dynamisch contract?

Iets, maar minder dan vaak wordt gesuggereerd. Het model laat een batterij met een dynamisch contract op winterdagen goedkoop van het net laden, maar de winterzon vult een middelgrote batterij vaak al voor een deel, en in de zomer is er geen netstroom nodig. De grens van de curve verschuift er nauwelijks door.