Zonnepanelen na 2027: wat kunt u zelf doen om meer eigen stroom te gebruiken?

Waarom eigen verbruik na 2027 de hoofdzaak is

Tot en met 31 december 2026 maakt het niet uit wanneer u uw zonnestroom gebruikt: teruglevering wordt weggestreept tegen afname. De Rijksoverheid bevestigt dat de salderingsregeling op 1 januari 2027 stopt. Vanaf dan krijgt u voor teruggeleverde stroom een vergoeding die tot 1 januari 2030 minimaal 50% van het kale leveringstarief moet zijn, dus zonder energiebelasting en btw. Daar mogen terugleverkosten vanaf. Hoe de regeling precies werkt, leest u in onze gids over het einde van de salderingsregeling; wat leveranciers voor 2027 publiceren, staat in het overzicht per leverancier.

De ACM ConsuWijzer zet het verschil scherp neer: over alle stroom die u koopt betaalt u energiebelasting en btw, over zonnestroom die u direct zelf gebruikt betaalt u niets. Die belasting was in september 2026 € 0,11085 per kWh inclusief btw, bovenop een gemiddeld variabel leveringstarief van € 0,1487 per kWh (CBS StatLine 85592NED, bijgewerkt 13 oktober 2026). Milieu Centraal vat het samen: zelf opgewekte stroom is bij een vast of variabel contract ongeveer vier keer goedkoper dan ingekochte stroom (Zonnestroom na 2027, bijgewerkt 22 oktober 2026).

Dat verandert de vraag. Niet "hoeveel wek ik op", maar "hoeveel van wat ik opwek gebruik ik op dat moment zelf". Dat aandeel heet eigen verbruik, en het is de knop waaraan u zelf kunt draaien.

Hoeveel van uw zonnestroom gebruikt u nu zelf?

Volgens Milieu Centraal gebruikt een huishouden met zonnepanelen gemiddeld ongeveer 30% van de eigen zonnestroom direct, vooral voor apparaten die altijd aanstaan: koelkast, vriezer, router, verlichting en televisie. De rest gaat het net op. Milieu Centraal geeft ook aan hoeveel dat aandeel stijgt met bepaalde maatregelen. Wij zetten die percentages hieronder naast elkaar, zonder de bedragen die Milieu Centraal erbij noemt, omdat die van uw eigen tarief en verbruik afhangen.

Twee dingen vallen op. Apparaten verschuiven levert een paar procentpunt op, maar kost niets. De grote sprongen komen van grote verbruikers die u toch al heeft of overweegt. En een thuisbatterij doet volgens Milieu Centraal ongeveer hetzelfde als het slim laden van een auto, voor aanzienlijk meer geld (Thuisbatterij: zonne-energie opslaan, bijgewerkt 28 september 2026).

Uw eigen aandeel leidt u af uit opwek per jaar (app van de omvormer) min teruglevering (jaarafrekening), gedeeld door de opwek. Met een uitleesapparaat op de P1-poort van de slimme meter ziet u het per uur.

Welke apparaten kunt u zonder investering verschuiven?

Begin bij wat niets kost. Milieu Centraal adviseert wasmachine, vaatwasser en droger om de beurt aan te zetten wanneer de zon schijnt. Dat "om de beurt" is belangrijk: een droger of een wasmachine in de verwarmingsfase trekt in zijn eentje een groot deel van wat het dak op dat moment levert. Draaien ze tegelijk, dan haalt u het meerdere alsnog van het net.

• Vaatwasser en wasmachine. Veel apparaten hebben een startuitstel. Zet ze 's ochtends klaar en laat ze rond het middaguur beginnen. Bij bewolkt weer werkt dit minder; dan is de winst klein, maar er is geen verlies.
• Droger. De grootste van de drie. In de zomer kunt u de was vaak buiten drogen; in het voor- en najaar is de droger overdag op zonnestroom goedkoper dan 's avonds op netstroom.
• Kleinere verbruikers. Koken voorbereiden in de middag, stofzuigen, strijken, apparaten opladen: klein, maar het telt op en vraagt alleen een andere gewoonte.

Een kanttekening: het effect is in de zomer veel groter dan in de winter. Milieu Centraal noemt als voorbeeld dat tien panelen op een junidag ongeveer 15 kWh leveren en op een decemberdag ongeveer 2,5 kWh.

Boiler en warmtepomp: warm water als buffer

Warm water is een goede manier om zonnestroom op te slaan zonder batterij. Een elektrische boiler of het voorraadvat van een warmtepomp verwarmt u overdag en gebruikt u 's avonds en 's ochtends. Milieu Centraal noemt het verwarmen van het voorraadvat van de warmtepomp met zonnestroom expliciet als maatregel, met in het voorbeeld een sprong van het eigen verbruik naar circa 45%.

Veel warmtepompen hebben een tijdprogramma waarmee u de tapwaterbereiding naar de middag verplaatst; een losse boiler kan met een tijdschakelaar of met slimme sturing overdag aan en 's avonds uit. Op onze pagina over slimme energiesturing leest u hoe zo'n systeem apparaten laat meebewegen met de opwek.

Ruimteverwarming is een ander verhaal: in de winter, wanneer de warmtepomp het hardst werkt, levert uw dak het minst, hoe slim u ook stuurt. Meer daarover in warmtepomp met zonnepanelen na 2027 en op de productpagina warmtepomp.

Een elektrische auto overdag laden

Van alle grote verbruikers is de accu van een elektrische auto de grootste: tientallen kilowattuur, veel meer dan een thuisbatterij. Milieu Centraal adviseert de auto met zonnestroom te laden en noemt in het voorbeeld een eigen verbruik van circa 50%. De voorwaarde is praktisch: de auto moet overdag thuis staan. Wie de auto dagelijks voor werk gebruikt, kan vaak alleen in het weekend en op thuiswerkdagen op zon laden; een laadsessie kan dan wel het overschot van een hele zonnige dag opnemen.

Een laadpaal met zonsturing laadt alleen met het vermogen dat op dat moment over is; zonder die sturing laadt de auto op vol vermogen en haalt hij het meerdere van het net. Vraag dus naar de koppeling met uw omvormer of slimme meter.

Wat niet helpt

Panelen uitzetten op een zonnige dag kost volgens Milieu Centraal geld: u verliest de stroom die u zelf had kunnen gebruiken en de vergoeding voor het restant. Terugleveren levert bij de meeste leveranciers netto nog een klein positief bedrag op, gemiddeld ongeveer 1,25 cent per kWh na terugleverkosten, bij enkele kleine leveranciers negatief; de ACM ConsuWijzer bevestigt dat terugleverkosten hoger mogen zijn dan de vergoeding. Controleer dat in uw contract, en vraag bij een contract dat doorloopt na 1 januari 2027 om een gesplitste afrekening, zoals de ACM adviseert.

Ook zonnepanelen afbreken of niet meer leggen is volgens Milieu Centraal geen logische conclusie: panelen blijven zinvol, juist omdat zelf gebruikte stroom zo veel waard is. Wie nu panelen overweegt, kiest wel beter een systeem dat past bij het eigen verbruik dan een vol dak. Meer daarover op onze pagina zonnepanelen.

Houd ook rekening met het stroomnet

Eigen verbruik overdag is niet alleen goed voor uw rekening. De Rijksoverheid schrijft dat het elektriciteitsnet in een groot deel van Nederland vrijwel vol is en dat de drukte vooral tussen 16 en 21 uur ontstaat, door warmtepompen, inductiekookplaten en elektrische auto's (Kabinet neemt maatregelen tegen vol elektriciteitsnet). Dezelfde pagina kondigt aan dat het nettarief voor huishoudens vanaf 2028 variabel wordt: stroom op piekmomenten wordt dan duurder dan op rustige momenten. Wie nu al naar de middag verschuift, is daar klaar voor. Wat netcongestie concreet betekent voor zonnepanelen, batterij en warmtepomp leest u in ons artikel Vol stroomnet; de situatie per provincie staat op de regiopagina's.

Wanneer komt een thuisbatterij in beeld?

Pas na de stappen hierboven. Milieu Centraal schrijft dat een thuisbatterij zich op dit moment hoogstwaarschijnlijk niet terugverdient en raadt eerst isolatie, een warmtepomp en slim laden aan. Wij delen die volgorde. Een batterij heeft alleen iets te doen als er na het verschuiven van verbruik nog een flink overschot overdag is en een flink verbruik 's avonds en 's nachts. Dat is vaker het geval bij een huishouden met warmtepomp of een auto die 's avonds laadt dan bij een gemiddeld huishouden.

Er is geen landelijke subsidie voor een thuisbatterij en er geldt 21% btw. Hoe de rekensom werkt, leest u in Verdient een thuisbatterij zich terug na 2027?, welke maat past in Welke batterijgrootte en of u beter wacht in Thuisbatterij nu kopen of wachten; wat wij leveren staat op thuisbatterij. In de rekentool ziet u wat het einde van salderen u kost; de uitkomst van een batterij ontvangt u in het adviesgesprek, doorgerekend met uw eigen meterstanden en contract.

Veelgestelde vragen

Moet ik mijn panelen na 2027 uitzetten als ik veel teruglever?

Nee. Uitzetten kost geld, omdat u dan ook de stroom mist die u zelf had kunnen gebruiken. Valt uw contract netto negatief uit, praat dan met uw leverancier of stap over; zet de panelen niet uit.

Helpt verschuiven ook in de winter?

Weinig. In december levert een gemiddelde installatie per dag maar een paar kilowattuur, en die gaan grotendeels al op aan apparaten die altijd aanstaan. De winst van verschuiven zit in de maanden maart tot en met oktober. Dat geldt ook voor een thuisbatterij: die staat in de winter grotendeels leeg.

Heb ik slimme sturing nodig om verbruik te verschuiven?

Niet per se. Startuitstel op apparaten en een tijdschakelaar op een boiler werken zonder extra systeem. Slimme sturing voegt toe dat apparaten reageren op de werkelijke opwek en dat een laadpaal of warmtepomp alleen het overschot gebruikt.

Verandert een dynamisch contract deze volgorde?

Nee. Ook dan is zelf gebruikte zonnestroom belastingvrij en teruggeleverde stroom veel minder waard; een dynamisch contract voegt alleen goedkope netstroom op sommige uren toe. De vergelijking staat in Vast of dynamisch na 2027.